جعفر حميدى
89
تاريخ اورشليم ( بيت المقدس ) ( فارسى )
در تغيير مجدد ، بلندى آن را هيجده ذراع قرار دادند و درگاه خانه را كه قبلا با كف زمين برابر بود ، براى اينكه سيل بدان راه نيابد ، از قد يك آدم بلندتر ساختند . اما ، چون بودجهء كافى نداشتند ، مجبور شدند ديوار آن را به اندازهء شش ذراع و يك وجب كوتاه نمايند . پس در گرداگرد آن ديوارى كوتاه كشيدند تا از پشت آن ديوار ، طواف شود ، كه اين قسمت را حجرات مىگويند . بناى خانه كعبهء بر همين وضع بود ، تا هنگامى كه عبد اللّه بن زبير بن عوام قرشى [ 66 ] اسدى ، فرزند زبير معروف ، بعد از شهادت حضرت امام حسين در كربلا ، و در زمان يزيد بن معاويه به مكه رفت و سر از اطاعت يزيد بازپيچيد و ادعاى خلافت نمود و در مكه به مسند خلافت نشست . او كه در مكه مردم را به خلافت خويش دعوت مىكرد ، در آنجا متحصن شد . در سال 64 ه . ق سپاهيان يزيد بن معاويه ، به سركردگى « حصين بن نمير سكونى » [ 67 ] ، به سوى مكه رهسپار شدند . در اين گيرودار خانهء كعبه دچار حريق شد ، كه مىگويند به سبب نفتى بوده است كه به سوى ابن زبير پرتاب كردهاند . در نتيجهء اين آتشسوزى ، ديوارهاى كعبه در هم شكست و ابن زبير مجبور شد ديوار را خراب و از نو بهتر از قبل بنا نمايد . محاصرهء مكه توسط سپاه يزيد تا مرگ وى يعنى تا ربيع الاول سال 64 هجرى به طول انجاميد . در سال 72 هجرى حجاج بن يوسف ثقفى [ 68 ] از سوى عبد الملك مروان ( 26 - 86 ه . ق ) پنجمين خليفه اموى ( 65 - 86 ه . ق ) ، شهر مكه را محاصره نمود ؛ و با منجنيقهايى كه در كوه ابو قبيس نصب كرد ، خانهء خداى را خراب كرد . اين محاصره نيز يك سال ادامه يافت يعنى تا جمادى الاخرى سال 73 ، كه عبد اللّه - بن زبير كشته شد . عبد اللّه زبير بنابه سخنى كه ، حضرت پيامبر اكرم ( ص ) به عايشه فرموده بود ، « اگر طايفهء تو ، تازه مسلمان نمىبودند و دورانشان به كفر نزديك نمىبود ، بيشك وضع خانهء كعبه را بدانسان تجديد مىكردم كه در روزگار ابراهيم بود و دو در شرقى و غربى براى آن قرار مىدادم » ، عمل كرد . به همين سبب ابن زبير ديوارهاى كهنه را خراب كرد و پايههايى را كه ابراهيم ( ع ) بنيان نهاده بود آشكار ساخت . او بزرگان و سران قوم را گرد آورد تا آن اساس را به چشم ببينند . ابن عباس [ 69 ]